BODZENTYN – Ruiny trzeciego kościoła p.w. Św. Ducha.

wpis w: Z teki Romana Mirowskiego | 0

Obecny Kościół św. Ducha w Bodzentynie jest już czwartym kościołem o tym wezwaniu. Odbudowany został w roku 2010 i stał się „najmłodszym” zabytkowym kościołem w całym regionie. Pierwszy bodzentyński kościół św. Ducha powstał w roku 1475 jako fundacja biskupa Jana Rzeszowskiego. W końcu XVI stulecia stał się kościołem szpitalnym. Jego „następca”, czyli drugi kościół, tym razem już murowany, zbudowano w 1. połowie wieku XVII. Mimo ogniotrwałej konstrukcji miał krótszy „żywot” od poprzednika, bo zniszczeniu uległ w wieku XVIII. Rychło został odbudowany, przez co rozumiemy, iż kościół trzeci od drugiego różnił się tylko wiekiem, powtarzając układ i bryłę kościoła drugiego. Jedyną istotną zmianą stała się dobudowa kruchty dokonana przed rokiem 1768. Widać nie pisane mu było bicie rekordów trwałości, gdyż spłonął w roku 1917. Zdążył go jednak odwiedzić i opisać ksiądz Wiśniewski. Potem przez blisko stulecie kościół stał w charakterze ruiny. I w takim stanie inwentaryzował go i opisał Tadeusz Przypkowski w Katalogu Zabytków: Orientowany. Murowany z kamienia i cegły, ze śladami tynkowania. Nawa na rzucie zbliżonym do kwadratu, ze śladami kruchty od Zach. Prezbiterium węższe, prostokątne, o ścianie wschodniej zaokrąglonej, przy nim od północy zakrystia. W prezbiterium sklepienie kolebkowe z lunetami, w zakrystii kolebka, w nawie sklepień brak, otwór tęczowy ostrołukowy. Zewnątrz ściany oszkarpowane. Portal od zachodu i okna ostrołukowe. Portale od Pd. I od zakrystii, ciosowe, prostokątne, z kartuszami. Z tego krótkiego opisu widać, iż przyporządkowanie kościoła do któregoś ze stylów nie jest proste. Miał jeszcze cechy gotyckie: szkarpy i ostrołuczne zamknięcia otworów, miał sklepienia i niektóre portale stosowane w czasach renesansu, a zbudowano go w czasach, gdy w najlepsze kwitła w Polsce architektura barokowa, a już swoje nadejście sygnalizował klasycyzm…